Levenstestament
Bewind, curatele en mentorschap
Wat zijn de verschillen tussen bewind, curatele en mentorschap en wanneer is dit aan de orde?
Ben je wilsonbekwaam en is er niet eerder een levenstestament of notariële volmacht opgesteld, dan krijg je te maken met wettelijke bescherming. De kantonrechter benoemt iemand die jouw financiële en/of medische belangen gaat behartigen.
Wie dat wordt, hangt af van wat de rechter nodig vindt. Hier heb je zelf geen invloed meer op. Ben je getrouwd en is je partner wilsbekwaam, dan zal de rechter toch een bewindvoerder benoemen. Dat kan je echtgenoot zijn, maar dat hoeft niet altijd.
Bewind, curatele en mentorschap zijn verschillende maatregelen om mensen te beschermen die zelf niet goed beslissingen over hun financiën of hun verzorging kunnen nemen. Bijvoorbeeld door een geestelijke handicap, problematische schulden, verslaving of dementie.
Lees onderstaand meer over deze begrippen en ontdek de verschillen…
Snel naar...
Steffie legt alles uit over hoe een levenstestament werkt.
Bewind
Ben je door je lichamelijke of geestelijke toestand tijdelijk of blijvend niet meer in staat om je eigen financiën te regelen? Dan benoemt de kantonrechter iemand als bewindvoerder voor jou.
Met bewind wordt je vermogen beschermd. Je mag zelf niet meer bepalen wat je met je geld en bezittingen doet; die beslissingen neemt de bewindvoerder. Hij probeert dit zoveel mogelijk samen met jou te doen. Maar een bewindvoerder kan niet alles zomaar beslissen. Voor het verkopen of schenken van spullen en het doen van grote uitgaven (meer dan 2.000 euro) heb je zelf toestemming nodig. Kun je die niet meer geven, dan moet de bewindvoerder een machtiging vragen aan de kantonrechter. Dit geldt ook als je partner bewindvoerder is. Elk jaar moet de bewindvoerder de financiële papieren laten zien aan de rechter.
Wil je meer weten?
Kijk dan op rijksoverheid.nl en lees de brochure over wat curatele, bewind en mentorschap betekenen en wanneer zo’n maatregel genomen kan worden.
Curatele
Kun je niet meer zelf je financiële en persoonlijke belangen behartigen? Dan kan de rechter een curator voor jou benoemen.
Curatele is een strengere maatregel dan bewind. Hierbij worden niet alleen je financiële zaken, maar ook je persoonlijke belangen beschermd. Sta je onder curatele, dan ben je ‘handelingsonbekwaam’. Dit betekent dat je niet zelf rechtshandelingen mag verrichten zonder toestemming van de curator.
Mentorschap
Kun je jouw persoonlijke belangen niet meer behartigen, bijvoorbeeld door dementie, een verstandelijke beperking, een psychiatrische aandoening of omdat je in coma ligt?
Als een arts geen naaste familie of wettelijke vertegenwoordiger kan vinden, wordt er een mentor voor jou benoemd. De mentor neemt vooral beslissingen over verzorging, verpleging, behandeling en begeleiding, en probeert dit ook zoveel mogelijk samen met jou te doen. Denk bijvoorbeeld aan keuzes over zelfstandig wonen of medische behandelingen.
Kernpunten levenstestament versus wettelijke bescherming
Een levenstestament is een notariële volmacht waarmee je zelf jouw belangen regelt (financieel en medisch) voor het geval je dit (later) niet meer kunt, waardoor een wettelijke beschermingsmaatregel (bewind, curatele of mentorschap) door de kantonrechter vaak niet nodig is. Het voorkomt onnodige rechterlijke bemoeienis en biedt meer maatwerk dan wettelijke bescherming.
- Levenstestament (vrijwillig): Je benoemt zelf een gevolmachtigde (bijv. partner/kind) die je vertrouwt.
- Bewind / Mentorschap (rechterlijk): Als je niets regelt en wilsonbekwaam wordt, stelt de kantonrechter een bewindvoerder (financiën) of mentor (zorg) aan.
- Curatele: De zwaarste maatregel; je bent handelingsonbekwaam voor financiële en persoonlijke zaken.
- Wisselwerking: Een levenstestament is met name bedoeld om de rechterlijke maatregelen (bewind / mentorschap) te voorkomen. De rechter is terughoudend met het instellen van bewind of mentorschap als er een goed levenstestament is.
- Uitzondering: Als de gevolmachtigde uit het levenstestament zijn werk slecht doet of er conflicten zijn, kan de rechter alsnog ingrijpen en een bewindvoerder of mentor benoemen.