Levenstestament
Levenstestament en volmacht
Het wat, hoe en waarom van een levenstestament en wat daar bij komt kijken
In een levenstestament leg je keuze vast voor jouw eigen toekomst. Het kan gaan om:
- Jouw financiële situatie en zakelijke belangen
- De keuze voor wel of geen medische behandeling of reanimatie
- Jouw persoonlijke wensen.
Het levenstestament geldt tijdens jouw leven en gaat dus niet over wat er met jouw bezittingen moet gebeuren na jouw overlijden. Dat regelt je in een testament!
Voordat je naar de notaris gaat, is het goed om eerst zelf na te denken voor welke situaties je iets wilt regelen en over de keuze voor de vertrouwenspersoon. Gebruik de CHECKLIST LEVENSTESTAMENT om alvast naar te denken over welke keuzes je wilt maken.
Lees onderstaand meer over de begrippen levenstestament, volmacht en vertrouwenspersonen. En ontdek wat je zelf kunt doen om goed voorbereid naar de notaris te gaan…
Snel naar...
Steffie legt alles uit over hoe een levenstestament werkt.
Wat is een levenstestament en volmacht?
Met een levenstestament, een door de notaris opgemaakte akte, geef je één of meer personen, eventueel samen of na elkaar, een volmacht voor de situatie dat je -tijdelijk of blijvend- niet meer in staat bent om je eigen belangen te behartigen.
Kortweg bestaat een levenstestament uit de volgende onderdelen:
- een volmacht voor de financiële belangen;
- een volmacht voor de medische en persoonlijke zaken;
- aanwijzingen voor de gevolmachtigde(n);
- spelregels voor het gebruik van het levenstestament.
Wat kun je in een levenstestament regelen?
In je levenstestament kun je vastleggen wat voor jouw situatie van belang is. Het is dus geen standaarddocument. In de praktijk worden vaak de volgende zaken geregeld:
- wie zorgt voor jouw bankzaken, financiën en administratie;
- wie zorgt voor je woning, wie mag je woning verkopen of een hypotheek vestigen, wie mag de huur opzeggen;
- mogen er schenkingen worden gedaan, hoeveel en aan wie?;
- wie neemt de beslissingen als je naar het ziekenhuis of een zorginstelling moet;
- wie beslist of je wel of niet (medisch) behandeld moet worden;
- wie beslist over het wel of niet toepassen van levensverlengende behandelingen.
Waarom een levenstestament?
- Je houdt zelf de regie, ook als je wilsonbekwaam wordt.
- Je voorkomt dat de rechtbank een bewindvoerder, curator of mentor moet benoemen. Dan mogen er meestal ook geen schenkingen meer worden gedaan.
- Je kunt je wensen over medische behandelingen vastleggen, inclusief een behandelverbod of euthanasieverzoek.
- Je kunt je bezittingen beschermen en regelen hoe schenkingen of andere transacties moeten worden afgehandeld.
- Je geeft je vertrouwenspersonen duidelijkheid en voorkomt onnodige onduidelijkheid of conflicten.
Voorbeeld
Stel: door een auto-ongeluk, hersenbloeding, coma, dementie of andere omstandigheden kun je niet meer zelf je belangen behartigen. Je bent dan wilsonbekwaam. In het levenstestament kun je je partner, kinderen of anderen aanwijzen om jouw belangen te behartigen. Je geeft hen, als vertrouwenspersonen (de gevolmachtigden), de bevoegdheid om namens jou beslissingen te nemen. Dat kan bijvoorbeeld financieel, privé, zakelijk of medisch zijn.
De gevolmachtigde moet zich houden aan de spelregels die je samen met de notaris hebt vastgelegd in je levenstestament.
Medische zaken die je in het levenstestament opneemt, moet je daarnaast ook met je huisarts bespreken. De huisarts blijft de aangewezen persoon voor medische zaken.
Jessica weet raad:
het levenstestament
In je levenstestament wijs je één of meer personen aan die je volledig vertrouwt en die jouw belangen behartigen als je dit zelf niet meer kunt, of als je bepaalde zaken liever aan een vertrouwenspersoon wilt overlaten.
Bekijk de video over het levenstestament (1:50 min).
Benoemen vertrouwenspersoon
In jouw levenstestament wijs je een vertrouwenspersoon aan die namens jou mag handelen. Dat kan één persoon zijn die alles regelt, maar je kunt de taken ook verdelen: bijvoorbeeld iemand voor de financiën en iemand anders voor medische of persoonlijke zaken.
Houd er wel rekening mee dat banken en artsen meestal één contactpersoon willen. Veel mensen die getrouwd zijn of samenwonen, kiezen vaak voor elkaar en/of een van hun kinderen, maar dat hoeft niet. Je mag in principe iedereen vragen. Het belangrijkste is dat jouw belangen worden behartigd door iemand in wie jij volledig vertrouwt.
In jouw levenstestament geef je instructies aan de vertrouwenspersoon. Dat kan variëren van globale richtlijnen tot heel gedetailleerde aanwijzingen. Het is ook verstandig om alvast na te denken over een opvolger, voor het geval jouw vertrouwenspersoon niet meer in staat is om zijn taken te vervullen.
Is jouw vertrouwenspersoon een van jouw kinderen? Denk dan goed na over de rol van de andere kinderen en voorkom lastige situaties!
Je kunt ervoor zorgen dat er toezicht is op de uitvoering van jouw levenstestament door aan te geven dat jouw vertrouwenspersoon in bepaalde situaties met anderen overlegt. Samen met de notaris bepaal je welke afspraken je hierover maakt. Zo voorkom je gedoe binnen de familie. Het woord toezicht klinkt misschien als een controlemiddel, maar het is niet alleen dat. Het geeft anderen het gevoel dat ze erbij betrokken zijn. Doordat er meer ogen meekijken, wordt het risico op financieel misbruik bovendien verkleind.
De belangrijkste taak van de toezichthouder is dat deze alert is op onverwachte of hoge uitgaven tijdens de (jaarlijkse) controle. Daarnaast kan de toezichthouder een signalerende rol hebben. Dat houdt in deze nagaat of de vertrouwenspersoon voldoende rekening houdt met jouw wensen in het levenstestament. Denk bijvoorbeeld aan het inkopen van zorg. De toezichthouder informeert ook je naasten als dat in het levenstestament is opgenomen.
Je kunt iemand uit je eigen omgeving als toezichthouder kiezen, maar ook een professional. De notaris vertelt je er graag meer over.
Meer over de rol van de vertrouwenspersoon lees je op de pagina “Mantelzorger of vertrouwenspersoon“.
Verschil met een 'gewoon' testament
- In een levenstestament leg je jouw wensen vast over bepaalde zaken voor het geval je tijdens jouw leven niet meer zelf in staat bent of dit niet meer wilt doen, en geef je instructies hoe deze zaken moeten worden uitgevoerd.
- Een ‘gewoon’ testament regelt wat er ná jouw overlijden met je nalatenschap moet gebeuren, wie je erfgenamen zijn en wie de uitvaart en nalatenschap moet afwikkelen.
- Meestal eindigt het levenstestament bij jouw overlijden en treedt dan je ‘gewone’ testament in werking. Ze sluiten op elkaar aan en vullen elkaar aan.
- Je levenstestament wordt ingeschreven in het Centraal Levens Testamenten Register (CLTR).
- Je testament wordt ingeschreven in het Centraal Testamenten Register (CTR).
Brochure “Wie geeft u het vertrouwen?”
Lees meer over het levenstestament, de volmacht en het testament.